داود بن محمود القيصري
5
رسائل قيصرى ( حواشى آقا محمد رضا قمشه اى ) ( فارسى )
از رسالهء حاضر را به اين حقير عنايت فرمودند و گفتند اين رساله از لحاظ اختصار و جامعيّت براي تدريس بهتر است از مقدمهء قيصرى بر فصوص ، چون فهم مقدمهء قيصرى براي شاگردان مبتدى بسيار مشكل است . نگارنده گفته آن أستاذ فقيد را پسنديدم و بر طبق فرموده آن مرحوم درصدد برآمدم اين رساله را با شرح فارسي جهت تدريس آماده كنم و آن را در صورت امكان چاپ و منتشر نمايم . چند نسخهء ديگر از رساله حاضر تهيّه و آن را تصحيح نمودم و درصدد تحرير شرحى فارسي بر آن برآمدم و قسمتى از اوائل آن را شرح نمودم به اين خيال كه آن را در دانشكده تدريس نمايم ولى بعد از چند سال تجربه ، يقين پيدا كردم كه بطور ندرت هم نمىتوان شاگردى پيدا كرد كه روى عشق و علاقه به تحصيل فلسفه و تصوّف بپردازد ، و به اين حقيقت تلخ پى بردم كه منظور اصلى دانشجويان تحصيل
--> اگر يك آن بتوانيم خود را مجرّد از كشش جسماني تعقّل كنيم و حضور ذات را مقدم بر ادراك هر چيز خارج از ذات مشاهده نمائيم ، معلوم ذات ما داراى بعد نيست و مستقل از بدن وجود دارد ، فرمودند : اگر ادراك ذات بعد از حصول قوا حاصل شود ، چه مىتوان جواب داد ، عرض كردم مقام تجرّد بايد بعد از تحصّل قواى نباتى و حيواني حاصل شود چون مادهء جسماني از ناحيهء تحوّل مجرّد مىشود . دكتر فياض ، بعد از تحصيل علوم قديمه ، نحو و صرف و معاني بيان و منطق و قرائت كتب عاليهء فقه و أصول و كلام و حكمت ، به تحصيل علوم جديد پرداخت و دكتر در ادبيّات فارسي شد . دكتر فياض استادى جامع و متبحّر و دقيق النظر و جان كلام آنكه ، أستاذ واقعي بود نه كاريكاتور أستاذ . آقاى دكتر فيّاض برادرى داشت بنام آقاى مجيد فيّاض - حاج ميرزا سيد عبد الحسين - از رؤسا و صاحب منصبان آستان قدس رضوى - ع - مخدوم و سرور عزيز اين حقير ، كه در صفا و صميميت بىنظير بسيار متديّن و ملتزم به آداب و سنن شرع و پابند به دوستى و اخلاق انساني بود ، فوت آقاى مجيد فيّاض لطمهئى شديد بر روحيهء اين فقير وارد ساخت كه هرگز جبران نشد .